Mildt i Bølling- og Allerød-tid
Etterkvart som isen smelta, heva landet seg merkbart fordi trykket på landet minka. Hevinga var størst inne på fastlandet, for der hadde jo isen vore tjukkast og trykt landet meir ned enn ute på øyane. Dette gjer at den gamle strandlina frå istidas slutt - som ute på øyane ligg på rundt 30 - 40 m.o.h. - ligg langt høgare inne fjordane. På Stette ligg ho meir enn 60 m.o.h.

Dei isfrie kystområda tok altså til å heve seg. Kor mykje Nordøyane og dei ytre delane av kysten lyfte seg opp or sjøen i denne mildare perioden som varte i om lag 1000 år, er ikkje heilt sikkert, men truleg steig landet raskt opp av havet. Det ligg framleis uløyste forskingsoppgåver her og ventar på dei som vil gå laus på korleis tilhøve mellom havnivå og tørt land var på Sunnmørskysten på denne tida. Denne milde perioden - Allerødtida - har fått namn etter Allerød i Danmark.

Planteliv
I Bøllingtida og vidare utover i Allerød kom plantar og anna liv inn att for fullt etter nedisinga. Om plantar kan ha overvintra på Gamlemsveten og andre toppar som kan ha stikke ut av storbreen, veit vi ikkje, men det er ikkje utenkjeleg. Plantelivet på ytre Sunnmøre i overgangen mellom Eldre Dryas og Allerød var prega av slektene Oxyria og Rumex. Dette er plantar som vi i dag kjenner som syregras og høymol. Den gongen var det fjellformene av desse plantane som dominerte. Det fanst også fleire hardføre artar av seljeslekta (Salix). Ei av desse var den vesle krypande busken musøyre. Plantelivet var sterkt arktisk prega med mange arter vi i dag kjenner frå snøleier og smeltevassområde i fjellheimen. På somme stader var det tørrare område med gras og pionerplantar som tindved (Hippophaë) og malurt (Artemisia). Etter kvart som humuslaget vart tjukkare i Allerødtida, kom det til nye og meir kravfulle arter. På fastlandet voks det fram små skogflekkar av fjellbjørk. På Nordøyane var det også bjørkekratt her og der. Heivegetasjon med gras og krækjebærlyng som dominerande arter var vanleg både på fastlandet og på øyane.

Med plantene kom også dyra. I sjøen var det fisk der selen og oteren kunne finne levemåte, og på land kom truleg reinsflokkane på nytt nordover kysten. På Blomvåg i Hordaland er det gjort eit funn som inneheld m.a. reisdyrbein og bein av mange andre slags dyr og fuglar. Det er datert til om lag 12 500 før notid, det vil seie santidig med at Mørekysten var blitt heilt isfri.

Var det menneske her i Bølling og Allerød?
Kan Sunnmørskysten ha vore vitja av menneske i Bølling eller i Allerødtida? Blomvågfunnet viser at det alt på denne tida fanst plante- og dyreliv nok til å gje folk som levde av jakt og fangst eit næringsgrunnlag. Og isbreen låg i Allerød-tida langt inne i landet. Ute i havet låg Vikingbanken tørrlagt som ei stor øy, nesten like stor som Jylland i Danmark. Lenger sør låg store delar av Nordsjøen som tørt land. Der veit vi at reinjegerane heldt til. Vi må kunne rekne med at dei på sine vandringar etter reinen kom seg over Norskerenna og kan hende også oppover kysten av Noreg.

Harald Dyrkorn 2100 Skarnes ©
mob.tlf.: 47347859